Bugün sizlere öğrenme güçlüğü ve çeşitlerinden bahsetmek istiyorum. Çünkü bu konunun yanlış anlaşıldığını ve bunun içinde farkındalık oluşturmamız gerektiğini düşünüyorum.
Bu konu çok karıştırılan bir konu. Özgül öğrenme güçlüğü bir hastalık, zihinsel yetersizlik ve en önemlisi de üstün yetenekli olmaya engel değildir.
Özel Öğrenme Güçlüğü Nedir?
Özel öğrenme güçlüğü, çocuğun mantık ilişkisi kurma, matematik becerileri, okuma-yazma gibi becerilerinin zeka, eğitim, yaş düzeylerine göre beklenilenin altında bir performans göstermesine denir.
Özel Öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklar; organize olmakta, motor becerilerini kullanmada, görsel ve işitsel algıda, akademik becerilerinde ve sosyal hayatta iletişim kurmada problem yaşayabilirler.
Ama tabi bu belirtileri gösterdiyse hemen bu çocukta özel öğrenme güçlüğü var demek yanlış olur. Zaten genelde yaptığımız bir şey bu. Çocuğu bir doktora götürmeden hemen tanısını kendimiz koyuyoruz. Çocuk biraz hareketliyse hemen hiperaktif der tanıyı koyarız veya çocuk iletişim kurmakta zorlanıyor, içine kapanık ve göz kontağı kurmakta da çekiniyorsa hemen bu çocukta bir problem var deriz tanıyı koyarız. Çocuğun o sıkıntıyı yaşadığı kişiye karşı çekincesi varsa, utanıyorsa da veya ailesinde yaşanan problemlerden dolayı da bu sorunları yaşayabileceğini unutmamak gerekir. Örneğin babası veya annesi çok katı ve sertse veya en kötüsü şiddet uygulanıyorsa o evde çocuk tabiki de sosyal hayatta problemler yaşayabilir.
Veya çocuk anadilinden kaynaklı sorunlar yaşıyor olabilir. Örneğin annesi ve babası farklı ülkelerde yaşamışsa çocuk hangi dili öğrenmesi gerektiği konusunda problem yaşıyor olabilir ve bu da algı ve iletişiminde sorunlara yol açabilir.
Ya da kültürel farklılıklardan ötürü yaşanan problemler de olabilir. Örneğin köydeki çocuklar dışarıda daha çok vakit geçirirlerken şehirdeki çocukların dışarıda oyun oynayacağı yerler çok kısıtlı ve ellerine de bir telefon,tablet verilmişse eğer tabii ki köydeki çocukların algısı daha açık olur, motor becerileri daha gelişmiş olur şehirdeki çocukların ise algıda ve motor becerilerinde bir takım problemler oluşabilir.
Özel öğrenme güçlüğünde erken tanı çok önemlidir. Burada öğretmenlere özellikle okul öncesi öğretmenlerinin rolü çok büyük.
Ayrıca unutulmamalıdır ki her çocuk birbirinden farklıdır. Farklı zamanlarda farklı gelişim özellikleri gösterebilirler.
Özel Öğrenme Güçlüğü İle İlişkili Problemler
⦁ Kelime körlüğü
⦁ Disgrafi
⦁ Diskalkuli
⦁ Disleksi
⦁ Hiperaktivite ve dikkat bozukluğu
⦁ Algı durumlarında sorunlar
⦁ Beyinsel işlev bozukluğu
Özel Öğrenme Güçlüğünün Nedenleri Nelerdir?
⦁ Organik Faktörler: Beyinde yapısal farklılıklar oluşmuş olabilir.
⦁ Vitamin Eksikliği: Eğer çocukta bir takım belirtiler görüldüyse ilk önce bir doktora gidip tahlil yaptırmak önemlidir.
⦁ Genetik Faktörler: Ailede başka bireylerde de olabilir.
⦁ Çevresel Faktörler: Çocuğun kötü beslenmesi veya annenin hamilelikte sigara içmesi, alkol kullanması gibi.
⦁ Biyokimyasal Bozukluklar: Annenin hamilelikte radyasyona maruz kalması gibi.
Özel Öğrenme Güçlüğünde Tanılama Öncesi Müdahale Stratejileri Nasıl Olur?
1. Öğretmenlerle görüşme: Öğretmen çocuğu fark eder.
2. Aile ile görüşme: Aileye durumu açıklar ve ailenin de farkına varmasını sağlar.
3. Tıbbi müdahale: Öğrenmesinde güçlük çıkarabilecek sağlık sorunun olup olmadığını anlamak için çocuk doktora götülür. Göz ve işitme testi gibi kontrollerden geçirilir, kan tahlili yapılarak vitamin değerlerine bakılır gibi.
4. Sınıf yönetiminin gözden geçirilmesi: Rehberlik yardımı ile çocuğa özel program hazırlanır.
5. Destek sınıfları: Çocuğa özel destek sınıfları açılır.
Özel Öğrenme Güçlüğünde Tanılama Nasıl Olur?
Tanılama iki şekilde gerçekleşir.
Tıbbi: Genellikle eğitim araştırma hastanelerinde veya devlet hastanelerinde kurulun kontrolünden geçer. Kurul; birçok farklı alanlardaki doktorların çocuğu muayane etmesidir.
Eğitsel: Çocuk tıbbi muayaneden geçtikten sonra RAM yani rehberlik araştırma merkezine gider ve orda da çocuğa yaşına uygun bazı eğitsel testler uygularlar. Özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından değerlendirme yapılır. Böylece çocuğun özel öğrenme güçlüğü olup olmadığı tespit edilir.
Özel Öğrenme Güçlüğü Yaşayan Çocukların Yaşayabildiği Bazı Psikolojik Ve Gelişimsel Durumlar
⦁ Koordinasyon bozukluğu
⦁ Depresyon
⦁ Davranım bozukluğu
⦁ Anksiyete
⦁ Dikkat eksikliği ve hiperaktivite
Özel öğrenme güçlüğü olan birçok ünlü var. Onların bu güçlüğü yazar, oyuncu, ressam, şarkıcı, bilim adamı olmasına engel değil. Etrafımızda belki bilmediğimiz özel öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklar olabilir. Farkında olursak eğer onların hayatlarını daha kolay hale getirebiliriz.
Bu konu ile ilgili çok güzel bir film var Taare Zameen Par. Filmde küçük çocuğun özel öğrenme güçlüğü türlerinden biri olan disleksi olduğu ama ailesi tarafında fark edilmediği için nasıl zorluklar yaşadığı sonrasında ise öğretmenin onu fark etmesi ile hayatının nasıl değiştirdiğini anlatıyor. Eğer bu filmi izlerseniz onların yaşadıkları zorlukları ve bir el uzatılırsa yeteneklerinin nasıl ortaya çıktığını anlayabilirsiniz.





