Teknolojinin gelişmesi ve ilerlemesi ile çocukları dijitalden uzaklaştırmak çok zor duruma gelmiş bulunmakta. Aslında teknoloji iki türlü kullanılır; üretim odaklı ve tüketim odaklı. Eğer çocuğun teknolojiden yararlanmasını istiyorsak onları üretim odaklı teknolojiye yönlendirmemiz gerekir. Üretim odaklı teknoloji; çocuğun bir teknoloji ile beraber bir ürün veya içerik ortaya koyması demektir yani çocuk teknolojiyi aktif kullanır. Tüketim odaklı teknoloji ise çocuğun bir şey üretmeden sadece ürünü veya içeriği pasif olarak kullanmasıdır.
Üretim Odaklı Teknolojide Çocuğun Rolü
Çocuk;
⦁ Analiz yapar.
⦁ Üreticidir.
⦁ Aktif düşünür.
Tüketim Odaklı Teknolojide Çocuğun Rolü
Çocuk;
⦁ İçeriğe maruz kalır.
⦁ Tüketici konumundadır.
⦁ İzleyicidir.
Teknoloji Yasaklanırsa Ne Olur?
Aile arasında iletişim bozukluğu yaşanır.
Çocuğu doğrudan da uzaklaştırmış oluruz.
Üretim odaklı teknolojiden de kısıtlanmış olunur.
Dijital Bağımlılığı Olan Çocuklarda Yaşanan Olumsuz Davranışlar
Mutsuzluk
Karamsarlık
Uyku yoksunluğu
Yorgunluk
Yeme bozukluğu
Peki Çocukta Dijital Bağımlılığı Olduğunu Nasıl Anlarız ?
Çocukları teknolojiden ve internetten uzak tutamayız fakat ellerindeki teknolojinin bütün gün onları ele geçirmesine de tabi ki fırsat vermemek gerekir. Bunun için de belli sınırlar çizmek çok önemlidir. Örneğin bir süre belirlemek gibi. Çocuğa belirli bir süre zarfında telefon, tablet veya televizyon kullanabileceği söylenmelidir. Çocuğun yaşına göre bu süre belirlenebilir. Fakat çocuk bu süreyi sürekli aşmaya çalışıyor ve internet olmayınca da agresif davranışlar sergiliyorsa ve bu durum hem kendisine hem de çevresine zarar veriyorsa ayrıca farklı etkinlikler yapmak için zaman bulamıyorsa çocuğun teknolojiye bağımlı olduğunu söyleyebiliriz.
Günümüz çocukları Alfa kuşaktır ve onlar için “dijital yerliler” terimini kullanırız sebebi de teknolojinin içine doğmalarıdır. X, Y, Z kuşağı için ise “dijital göçmenler” terimi kullanılır. Bundan da anlaşıldığı üzere çocuklarda dijital gerçekliği yok saymamız yanlış olur ama tabi ki yaşamsal deneyimler için fırsat tanınması gerekir. Bu deneyimler ve dijital arasındaki dengeyi sağlamak için çocukları teknolojiyi tüketen değil üreten konumunda olmalarını sağlamak çok önemlidir.
Ebeveyn Dijitali Nasıl Bilinçli Kullanır?
Tv gün içinde açık olmamalı izlenen program bittikten sonra kapatılmalı.
Google Family Link ile rehber olunmalı.
3 yaşından sonra teknolojiyle yavaş yavaş tanışmalı 3 yaşından önce kesinlikle uzak tutulmalı.
Ailelerin de dijitali kullanmada bazı sınırları olmalı saatlerce telefona, tablete takılı kalmamalıdır.
Neler Yapabiliriz?
Belirli günlük rutinler oluşturmak çok önemlidir. Rutinler sayesinde çocuk daha kaliteli, sağlıklı bir yaşam sürer, düzenli ve programlı bir hayata adapte olur. Belirli saatler arasında teknoloji kullanımı da rutinlerinin arasına girerse ebeveyn çocuk arasındaki ilişki için daha sağlıklı olur. Ayrıca günlük rutinler uygulayan çocuklar derslerinde daha çok başarı gösterir ve disiplin duyguları gelişir.
Aile arasında sağlıklı bir ilişki olması ve ebeveynlerin çocuklarına karşı sevme, sevilme, aidiyet ihtiyaçlarının giderilmesi gerekir.
Yasaklar çocuklara cazip gelir. Yasakları çiğnemek onlar için bir oyuna dönüşebilir. Bu yüzden teknoloji kullanımını yasaklamak doğru olmaz. Tam tersine teknoloji kullanımını daha çok arttırır.
Sosyalleşmek için ebeveynin model olması gerekir. Sosyalleşmenin en güzel yollarından biride çocuğun fiziksel aktivitelere katılmasını sağlamaktır.
Aile içindeki işlere çocuğun dahil olması gerekir. Yaşına uygun sorumluluklar verilmeli.
10-30-60 Kuralı
Teknolojiyi kullanırken analiz yapmak çok önemlidir. Bunu da 10-30-60 kuralı sayesinde yaparız. Teknoloji %10 pasif tüketim, %30 üretken tüketim, %60 üretim odaklı olarak kullanılabilir. Bu kural sayesinde teknolojiyi daha doğrusu interneti daha sağlıklı kullanabiliriz.
Çocuklar İçin Dijitalin Eğlenceli Ve Yararlı Örnekleri
Dijital resim yapmak.
Haritalar uygulaması ile Dünya’nın farklı yerlerini keşfetmek.
Çocuklar için özel kodlama programları indirip oyun ve çizgi film yapmak.
Bunların sonucunda 10-30-60 kuralı unutulmamalıdır. Teknolojinin iyi yanlarını görmek ve araştırmak çocukları da bu araştırmalar sonucunda tüketen değil üreten bilinçli bireyler olarak yetiştirmek çok önemlidir. Ayrıca interneti isterlerse pasif tüketim şeklinde kullanıpta eğlenebilirler fakat bunlar arasındaki dengeyi kurmak daha sağlıklı olur. Ailelerin bu konuda örnek olması ve dijitalin dışında da bir dünya olduğunu unutturmaması gerekir.
