Merhabalar ,

Öncelikle son zamanlarda birbirinden değişik projelerle karşılaşıyoruz ki sadece projelerin işleyişleri bile insanları hayran bırakıyor.Dinlemiş olduğum bir röportajdan sizlere Türkiye’nin en büyük elektronik ticaret platformu olan GittiGidiyor´un hikayesinden bahsedeceğim.Çoğu zaman büyük projelerin kurucularının bir sözü vardır “Her zaman en iyi arkadaşınız iş ortaklığı için en doğru kişi olmayabilir” diye ama bugün GittiGidiyor 3 sıkı dostun omuza omuza emin adımlarla ilerlemesinin bir sembolü olarak karşımızda duruyor.

Başa sarıp hikayenin en başına dönelim

1994 İTÜ Mimarlık mezunu 2 dost önce kendi mesleklerini icra etmek üzere hayata atılıyorlar. Fakat mimarlığın taahüt baskısı, bir projenin ardından hemen başka bir projeye başlamak onları yıldırıyor ve mimarlığı bir kenara bırakıp internette gelir kaynağı olarak çalışan döngü oluşturmak yoluna baş koyuyorlar. Ancak ilerleyen günlerde bu proje mimarlık daha zor gelmeye başlayacaktı. Ancak onlar kendilerini bu işe adamışlar çünkü kendini çok adamayanın konsante olamayacağına dolayısıyla başarısız olacağına inanıyorlar.

İçerik için kendilerinin uğraşmayacakları, kullanıcıların oluşturucağı bir proje üzerine kafa yoruyorlar ve GittiGidiyor 5 Şubat 2001′de yayın hayatına başlıyor. 2001-2002′ye kadar tasarım süreci devam ediyor, ancak bu dönemde açılan tüm internet şirketlerinin belası olan Türkiye krizi patlak veriyor.

İş yavaş yavaş büyüyor ancak %20 büyüme bile küçük geliyordu, başa baş noktasına bile kolayca ulaşılmıyor. Hatrı sayılar meblalar ise 2003 sonunda elde ediliyor.

2003 Ağustos’ta ilk defa profesyonel eleman alıyorlar, o zamana kadar herşeyi kendileri yapıyorlar. Kodlam ise outsource yani Türkçesi 19 yaşında 2 çocuğa kod yazdırmak. Daha sonra bu gençler de şirkete ortak oluyor. 2003 ortası derli toplu bir ofis, pazarlama harcamaları (2004 başlarındaki ilk ama dolukça verimli pazarlama aktivitesi ntvmsnbc‘de ve daha sonra TV reklamları) ve GittiGidiyor gümbür gümbür geliyor.

Hoşgeldin eBay!

Bildiğimiz gibi GittiGidiyor bir eBay ortaklığıdır. Bu ortaklık hikayesi ise şu şekilde:

eBay‘le ilk temas 2004 Ağustos. O zaman daha 100,000 kullanıcı var. Trend aslında bir miktar belli, özellikle 2005′te bir trend var ve o projeksiyonlar nerdeyse %100 gerçekleşmiş.

Doğan Holding‘in pazaryeri.com projesi ile msn sitesine de girmesi ilk rakibi ortaya çıkarıyor. Ve ortalıkta dolanan bir duyum: “eBay Türkiye’ye gelecek” Bu duyumun aslını öğrenmek isteyen GittiGidiyor, eBay ile temasa geçiyor ve bazı bilgiler veriyor, diğer bir deyişle “Türkiye’de lider bir GittiGidiyor var takip edin”, “eğer Türkiye planınız varsa bilelim, rakip olacağımıza ortak olalım” sinyallerini veriyorlar. 2005 Nisan’da bir eBay üst düzey yöneticisi Türkiye’ye geliyor ve update edilmiş GittiGidiyor rakamlarını görüyor.

 1 sene hiçbirşey olmuyor. 2006 Mayıs’ta eBay CEO’su Türkiye’ye geliyor ve büyüleniyor. eBay Almanya Direktörü Sina Afra’nın 2006 Haziran’da GittiGidiyor ile temasa geçmesinin ardından bir nevi müzakerelere başlanıyor.

eBay şirketin tamamını/çoğunu ya da azını satın alabileceğini söylüyor ve seçimi GittiGidiyor ortaklarına bırakıyor. Tercih ise azınlıklı ortaklık yönünde oluyor (ancak çoğunluğa geçmek için opsiyonları var) ve 2007 Mayıs’tan beri GittiGidiyor resmi olarak bir eBay ortaklığı.

Burak Divanlıoğlu bu süreci şöyle değerlendirdi: “Bu işe epey emek verdik ve en keyifli olduğu zamanda elimizden çıkarmak istemedik. Önemli olan illa para değil, değer yaratmak da önemli.” “ GittiGidiyor çocuk büyütmek gibi; geçmişini bilmeden olamayacak birşey.”

Şirket hala büyümeye devam ediyor, yapı oldukça büyük. 60 kişilermiş bir senede 101 kişi olmuşlar. Büyüme oldukça çabuk.

Organizasyon Yapısı

1- Operasyon Departmanı: Call center’ın e-mailli müşteri destek hali. Bu ekip 40 kişi ancak sene sonuna doğru 70 kişiye çıkması bekleniyor. Zira günde 3000-3500 temas oluyor. Ticaret büyüdükçe temas ve personel sayısı da artıyor.

2- IT: Tabir-i caizse bel kemiği. Hizmeti geliştirici ekip: Makine güvenliği, bakım, kodcular, görseller, grafik tasarım gibi fonksiyonlara bakılıyor.

Bu önemli birimlerin yanısıra diğer tipik birimler de mevcut: finans, insan kaynakları, pazarlama (CRM’i de barındırıyor) gibi..

GittiGidiyor’un başını ağrıtanlar

Taklit ürün meselesi eBay‘in dahi yaşadığı tipik bir sorunu teşkil ediyor çünkü taklit ürünleri kontrol etmek imkansız. Ancak eBay‘den farklı olarak GittiGidiyor sahte ürün için koşulsuz iade imkanı sunuyor.

GittiGidiyor‘un medar-ı iftiharı ise 4 adımda güvenli ticaret:

1.         Ürünü Al: Alıcı, satın aldığı ürün bedelini Satıcı’ya değil, havuz hesabına öder. Ödenen tutar, havuz hesabında Alıcı adına bloke edilir.

2.         Evinde İncele: Satıcı ürünü Alıcı’ya kargo yoluyla gönderir. Alıcı, ürünü teslim alır ve evinde inceler (henüz para Satıcı’ya ödenmemiştir).

3.         Onay Ver: Alıcı, teslim aldığı üründe herhangi bir sorun bulunmadığından emin olduktan sonra Satıcı’ya ödeme yapılması için GittiGidiyor‘a onay verir.

4.         Paran Satıcıya Aktarılsın: Alıcı’nın onay vermesiyle ürün bedeli, GittiGidiyor tarafından Satıcı’nın banka hesabına transfer edilir.

Bu zinciri takip eden know-how‘ı güçlü 8 kişilik bir müşteri hizmetleri ekibi var. Bu ekip risk yönetimi, sahte kullanıcı, sahte ürün ve site güvenliği gibi konullardan mesul.

Bazı detaylar

•          İlk zamanlar tanıtım yok, trafik yok ama ilk günden itibaren yükleme ücretli. Satıcıların gelmesi de çok uzun zamanlar aldı. Tabi hali hazırda satıcılar da vardı: koleksiyon ürünü satanlar. İlk listeleneler ve satılanlar eski paralar ve pullar. Ancak paralı yükleme filtrelemesi ile site kalitesi hep düzgün kaldı fakat bu büyümeyi yavaşlattı.

•          Profili kötü olan kullanıcılar bu sitede barınamaz ki zaten kullanıcılar birbirlerini şikayet ediyorlar.

•          eBay ile ortaklık her iki tarafa da kazandıran bir durum oldu. eBay onlarda olmayan bazı sıradışı uygulamalara ilgi duydular, GittiGidiyor ise onların tecrübelerinden yararlandı. Çünkü GittiGidiyor tarihin tekerrürü gibi adeta eBay‘in geçtiği yollardan geçiyor aynı sorunları yaşıyor. Özellikle pazarlama konusunda bilgi akışı oldukça fazla.

•          GittiGidiyor isminin esin kaynağı GoingGoingGone imiş.

Rekabet nasıl gelişti

2001′de açıldıklarında ilk değillerdi ve bugüne kadar da 70 tane bu tarz site açıldı (en özentisi de heralde bittibitiyor olmuş) Ancak esas ciddi rekabet 2004′te pazaryeri ile başlıyor. 2005 Temmuz’da Mynet nevaria.com. Mynet ve Doğan reklamlarıyla oldukça asılsalar da belirli bir networkten sonra alıcı ve satıcıyı çekmek zorlaşıyor. GittiGidiyor ortakları bugüne kadar çok rahatsız eden olmadığını rahatlıkla söylüyor zira marketin %90′ında fazlası GittiGidiyor‘a ait ve büyüme hala sürüyor.

İstatistikler Büyük sayılar

•          Alıcı yoğunluğu Anadolu’da çünkü biz metropollerde istediğimizi bulabiliyorken onlar bu durumundan yoksun.

•          Günde 9 milyon sayfa gösterimi

•          1 kişi yaklaşık 16,5 sayfa görüntülüyor ve ortalama 8 dakika geçiriyor

•          Site trafiği ise 6 milyon farklı insan/ay ve 530,000 kişi/gün şeklinde (zaten Türkiye’de e-ticaret yapan internet kullanıcı sayısı 7 milyon)

•          Kayıtlı kullanıcı sayısı 1.8 milyonun üzerinde

•          Satışa sunulan ürün sayısı 750,000′in üzerinde

•          Meraklılara ciro hesaplama denkliği:

o          ürün sayısı*yüzde kaçı satılır*average sales price = CİRO

Geleceğe yönelik düşünceleri ise reklam network, kariyer ve ilan sitelerine benzer bir site (fakat daha enteresan olacak) projelerini de gerçekleştirip her iş modelinde yer almak. Bakalım bu sıkı dostlar daha kaç başarı hikayesine imza atacak? İzleyip görücez Belki de bu yazı birkaç sıkı dostu da heyecanlandırır ve başarı hikayesine bu siteden okuduğum yazı ile herşey değişti diyebilir. 🙂